De familie

Geschiedenis

Elf generaties, vastgelegd in kerkregisters, in het familiearchief en in het Nederland’s Patriciaat.

❦
Generatie 0 – I

Manosque

De vroegst bekende voorvader, Joseph André, leefde in het begin van de zeventiende eeuw in Manosque, een stadje niet ver van Aix-en-Provence. Hij was meester-kleermaker («maître tailleur») en gehuwd met Sperite Amarone. Hun zoon Cosme oefende hetzelfde ambacht uit en huwde Catherine Royete. Van beide echtparen is weinig met zekerheid bekend; hun kinderen werden in Manosque gedoopt.

Huwelijksakte van Cosme André en Catherine Royete, 1639
Uit de huwelijksakte van Cosme André en Catherine Royete, Manosque, 7 november 1639. Archives départementales des Alpes-de-Haute-Provence, Digne.Familiearchief
Hesdin in Artois, plattegrond uit 1652
Hesdin in Artois, plattegrond in vogelvlucht uit 1652.Rijksmuseum Amsterdam
Generatie II – III

Hesdin

Cosmes oudste zoon, Josephus André (1647–1717), vestigde zich in Hesdin, een vestingstad in Artois, in het noorden van Frankrijk. Hij trouwde er op 7 mei 1674 en was er schepen. Het huwelijksregister noemt hem met de toevoeging «dictu laporte», ‘genaamd laporte’; in meer dan zestig andere akten heet hij eenvoudig Josephus André.

Zijn zoon Norbert (1685–1777) was rentmeester van het kroondomein en baljuw van Beaurainville. Norbert en zijn vrouw Marie Françoise Plet kregen zeventien kinderen. Het zevende, Joseph Dominique, werd de stamvader van de Nederlandse familie.

Verschillende André’s bekleedden tussen 1674 en 1820 vooraanstaande functies in Hesdin; zeventien familieleden werden begraven in de kerk Notre Dame, een voorrecht voor weinigen.
De kerk Notre-Dame in Hesdin, Album de Croÿ
De kerk Notre-Dame in Hesdin, uit het Album de Croÿ. Hier werden zeventien leden van de familie bijgezet.Familiearchief
Zutphen, plattegrond uit 1652
Zutphen, plattegrond uit 1652. Hier trouwde Joseph Dominique in 1759 en hier overleed hij in 1811.Rijksmuseum Amsterdam
Generatie IV

Joseph Dominique André de la Porte

Joseph Dominique André de la Porte werd geboren te Hesdin op 5 oktober 1725. Hij genoot een vooraanstaande opleiding, trad toe tot de orde der Celestijnen en werd in 1750 te Parijs tot priester gewijd. Kort daarna verliet hij Frankrijk, zwoer het rooms-katholieke geloof af en werd in 1754 aangenomen in de Waalse gemeente te ’s-Gravenhage. Met die stap trad hij toe tot de kerk van de hugenoten, de Franse protestanten in de Nederlanden; sindsdien is de familie protestant.

Hij vestigde zich te Zutphen als Frans schoolhouder en werd er ‘Lecteur’ van de Waalse kerk en groot-burger van de stad. Op 4 juni 1759 huwde hij Gualthera Mechtelina Helena Knippenburg (1735–1799). Hij overleed te Zutphen op 19 december 1811. Met hem kreeg de familie in Nederland de naam André de la Porte.

De Hofkapel aan het Binnenhof in Den HaagChristophe de Beaumont, aartsbisschop van Parijs
Links de Hofkapel aan het Binnenhof in Den Haag, de kerk van de Waalse gemeente. Rechts Christophe de Beaumont (1703–1781), aartsbisschop van Parijs toen Joseph Dominique daar in 1750 tot priester werd gewijd.Familiearchief
Huis Nettelhorst bij Lochem in 1743
Huis Nettelhorst bij Lochem in 1743, naar een gewassen pentekening van Jan de Beyer. Vanaf 1754 was Joseph Dominique gouverneur Frans bij de familie Van Heeckeren, die hier de zomers doorbracht.Familiearchief
Verzoek om ondertrouw, ondertekend door Joseph Dominique André de la Porte
Het verzoek van Joseph Dominique om zijn ondertrouw met Helena Knippenburg aan te tekenen, ondertekend ‘J.D. André Delaporte’. Zij trouwden op 4 juni 1759 in Zutphen.Familiearchief
Nederland's Patriciaat 1915, blz. 10: André de la Porte
Het begin van het geslacht in het Nederland’s Patriciaat, deel 6 (1915), blz. 10, met het wapen.Internet Archive · publiek domein
De naam

De naam

De oorspronkelijke familienaam is André. De toevoeging ‘de la Porte’ verschijnt voor het eerst bij Josephus in Hesdin. Ondanks historisch onderzoek is geen sluitende verklaring voor de herkomst gevonden: theorieën lopen uiteen van een geografische oorsprong tot een toevoeging ter onderscheiding van andere families André. Zekerheid ontbreekt.

Die toevoeging staat één keer op papier: in het huwelijksregister van Hesdin van 7 mei 1674, waar Josephus wordt ingeschreven als ‘Josephus André dictu La Porte’, dat wil zeggen ‘genaamd La Porte’. In meer dan zestig andere akten in Hesdin heet hij eenvoudig Josephus André.

Joseph Dominique nam de toevoeging van zijn grootvader over. In Zutphen schreef hij zich eerst ‘André Delaporte’ en later ‘André de la Porte’. Voor zover bekend bleven alle andere nakomelingen van Josephus de naam André voeren, zodat allen die de naam André de la Porte dragen van Joseph Dominique afstammen.

Huwelijksregister van Hesdin, 7 mei 1674
De inschrijving in het huwelijksregister van Hesdin, 7 mei 1674: ‘Josephus André dictu La Porte’ en Catharina Normand.Familiearchief
Handtekening van Joseph Dominique André de la Porte
De eerste bekende handtekening van Joseph Dominique als ‘J.D. André Delaporte’.Familiearchief
Generatie V

Anthony Engelbert en zijn zonen

Anthony Engelbert André de la Porte (1767–1805), de zoon van Joseph Dominique, studeerde te Utrecht en werd predikant, laatstelijk te Elst in de Betuwe. In 1805 viel hij door de vloer van de kerkzolder te Elst en overleed hij aan zijn verwondingen, achtendertig jaar oud. Hij liet een weduwe en vijf kinderen na.

Van zijn zonen Gilles (1800–1869) en Anthonie Engelbert (1804–1873) stammen de takken af die de familie vandaag telt.

Boekzaal der Geleerde Wereld, april 1805
Het bericht uit Elst van 6 maart 1805 over de dood van ds. Anthony Engelbert André de la Porte, in de Boekzaal der Geleerde Wereld van april 1805.Familiearchief
Negentiende en twintigste eeuw

Uit de familie

  • Gilles André de la Porte

    Gilles André de la Porte 1800–1869

    Oprichter van de Arnhemsche Verzekering Maatschappij en lid van de gemeenteraad van Arnhem.

  • Anthonie Engelbert André de la Porte

    Anthonie Engelbert André de la Porte 1804–1873

    Officier en docent aan de Koninklijke Militaire Academie, auteur van de Handleiding tot het onderwijs in het topographisch teekenen (1851). Stamvader van de groene tak.

  • Gilles André de la Porte

    Gilles André de la Porte 1866–1950

    Advocaat-generaal en procureur-generaal te Batavia; na zijn terugkeer hoogleraar Indisch privaat- en strafrecht te Leiden.

  • Daniel Constantin Mari André de la Porte

    Daniel Constantin Mari André de la Porte

    Officier bij de bereden artillerie en directeur van het Remontewezen; hij beëindigde zijn loopbaan als titulair generaal-majoor.

  • Pieter Cornelis André de la Porte

    Pieter Cornelis André de la Porte 1912–1944

    Piloot bij de KLM en reserve-kapitein-vlieger-waarnemer bij de Militaire Luchtvaart van het KNIL. Sinds 24 augustus 1944 vermist met zijn bemanning; postuum onderscheiden met het Kruis van Verdienste en het Oorlogsherinneringskruis.

Gebouw van de Arnhemsche Verzekering Maatschappij, Weverstraat 40, Arnhem
Het gebouw van de Arnhemsche Verzekering Maatschappij tegen Brandschade aan de Weverstraat 40 in Arnhem, 1936. Gilles André de la Porte (1800–1869) richtte de maatschappij op.Wikimedia Commons · CC0

Bron: familiearchief en het Nederland’s Patriciaat (1915, deel 6; 1963, deel 49). Data worden geverifieerd aan de hand van deze bronnen; enkele jaartallen zijn nog in onderzoek.